Układ wycieraczek i spryskiwaczy przedniej szyby - jak działa, jak przedłużyć okres jego eksploatacji?

Układ wycieraczek i spryskiwaczy przedniej szyby pozwala usuwać wszelakiego typu zanieczyszczenia (całoroczne: kurz, brud, pył), a także opady (deszcz, przez cały rok i śnieg w trakcie zimy). W samochodach, które mają na wyposażeniu przednie reflektory, wykonane w technologii ksenon/biksenon, stosuje się dodatkowo zminiaturyzowany układ wycieraczek i spryskiwaczy. Jest on odpowiedzialny za oczyszczanie powierzchni reflektorów, aby nie oślepiać innych kierowców.

W skład mechanizmu wycieraczek wchodzą:

• silnik elektryczny (zamontowany w podszybiu);

• mechanizm, który przetwarza ruch obrotowy silnika elektrycznego na ruch dwóch wycieraczek. Składa się on z elementów ruchomych i nieruchomych oraz specjalnej przekładni (jest zamontowany w podszybiu);

• gniazda montażowe dla obydwu wycieraczek (montuje się do nich ramiona wycieraczek za pomocą nakrętki, która jest od góry zabezpieczona elementem dekoracyjno - ochronnym. W niektórych autach może być zastosowana jedna wycieraczka, czyszcząca całą przednią szybę;

• metalowe ramiona wycieraczek;

• pióra wycieraczek montowane do ramion. Pióra mogą być szkieletowe, płaskie (aerodynamiczne), albo hybrydowe (łączące zalety płaskich ze szkieletowymi).

• bezpiecznik (bezpieczniki) i przekaźnik, odpowiadające za ten układ, znajdujące się w skrzynce bezpieczników i w skrzynce przekaźników;

• własny sterownik;

• Przełącznik zespolonego pod kierownicą, który pozwala uruchamiać wycieraczki, a także dobierać prędkość ich pracy, przez kierowcę.

W nowoczesnych autach stosuje się dodatkowo tzw. czujnik deszczu. Jest on montowany za przednią szybą. Jego zadaniem jest automatyczne uruchamianie przednich wycieraczek - bez ingerencji kierowcy. Poza tym czujnik dobiera samodzielnie intensywność pracy wycieraczek.

Jest on wyposażony w diody LED (może być ich kilka), pryzmat i fotodiodę. Dioda LED generuje światło, które jest kierowane za pomocą pryzmatu na przednią szybę. Po odbiciu od zewnętrznej części szyby, światło trafia do fotodiody. Jeśli na szybie znajdują się krople deszczu, zmieniają one sposób odbicia światła, generowanego przez diodę (diody) - światło jest odchylane przez krople wody. Jeśli nie wszystkie promienie światła, wygenerowane przez diodę, trafiają do odbiornika - czujnik przekazuje informacje do sterownika, a ten uruchamia wycieraczki. Im zatem mniej promieni światła, wygenerowanego przez diodę LED trafia do fotodiody, tym szybciej pracują wycieraczki.

Układ spryskiwaczy przedniej szyby składa się z: elektrycznej pompki; zbiorniczka płynu do spryskiwaczy; przewodów, prowadzących płyn do dysz (na przedniej i na tylnej szybie); dysz, rozpylających płyn do spryskiwaczy na przednią (i na tylną) szybę. W samochodach klasy premium stosuje się dodatkowo ogrzewanie płynu do spryskiwaczy, aby w trakcie zimy rozmrażać lód na przedniej szybie.

Układ oczyszczania przedniej szyby - jak serwisować ?

Także i ten układ wymaga odpowiedniego serwisowania. Na szczęście, nie jest ono w żaden sposób uciążliwe. Należy zawsze dbać o utrzymanie odpowiedniej ilości płynu do spryskiwaczy w zbiorniczku. Warto stosować płyny do spryskiwaczy lepszej jakości. Najtańsze mogą zawierać mikrozanieczyszczenia, które mogą blokować dyszę. Przed sezonem zimowym należy wlać do zbiornika zimowy płyn do spryskiwaczy. Jeśli w zbiorniku jest dużo letniego płynu, można wlać do niego zimowy koncentrat. Pozostawienie letniego płynu do spryskiwaczy w układzie może spowodować rozsadzenie zbiorniczka i jego uszkodzenie. Uszkodzeniu mogą także ulec dysze i przewody. Warto przynajmniej raz w roku nasmarować mechanizm wycieraczek, za pomocą odpowiedniego smaru. Może to być smar PTFE, grafitowy albo inny, o podobnym działaniu. Uchroni to mechanizm przed zacieraniem, które jest jednym z powodów uszkodzeń.

Wielogodzinna praca wycieraczek (w trakcie jazdy podczas deszczu) może spowodować uszkodzenie silnika elektrycznego wycieraczek. Dlatego warto zrobić przerwę. Wycieraczki nie mogą pracować na suchej szybie. Nie można oszczędzać płynu do spryskiwaczy podczas czyszczenia szyby, np. z kurzu. Powoduje to np. rysowanie przedniej szyby. Przy pierwszych objawach uszkodzenia piór wycieraczek (smugi, podskakiwanie, hałas podczas pracy) należy jak najszybciej wymienić pióra na nowe.

Naprawa układu oczyszczania przedniej szyby jest bardzo droga! Najtańsze pióra wycieraczek można kupić za 7 zł, a bardzo dobre za 40 - 70 zł. Ale inne części układu są bardzo drogie.

Przykładowo, silnik napędu wycieraczek, tak samo, jak mechanizm, może kosztować kilkaset złotych.

Układ oczyszczania przedniej szyby - najczęściej spotykane awarie

• Zatkanie dysz na skutek stosowania płynów (lub wody) z zanieczyszczeniami (drobinkami piasku, itd), albo rozcieńczania koncentratu zwykłą wodą (nie zdemineralizowaną) co powoduje korozję. Rozwiązanie - zdemontować i oczyścić dysze, albo wymienić na nowe.

• Złe ustawienie dysz, które powoduje, że pryskają płynem na dach, albo za nisko. Rozwiązanie: można zmienić ustawienie dysz.

• Zużyte pióra wycieraczek - wymienić na nowe.

• Uszkodzony (zatarty, zablokowany) mechanizm wycieraczek - oczyścić i nasmarować, a jeśli to nie pomoże, to wymienić na nowy.

• Spalony silnik wycieraczek - wymienić na nowy.

• Przepalony bezpiecznik odpowiedzialny za zasilanie układu wycieraczek i pompki spryskiwacza - znaleźć przyczynę przepalenia (zwarcie w przewodach) usunąć ją i wymienić bezpiecznik na nowy.

• Uszkodzony przekaźnik - wymienić na nowy.

Michał Lisiak