Opony zimowe – kiedy i dlaczego warto je zakładać?

Czy opony mają znaczenie dla bezpieczeństwa?

Mają, i to kluczowe. Niemal każdy współczesny samochód  ma na wyposażeniu wiele systemów wspomagania kierowcy, w tym m.in. wspomaganie układu hamulcowego i system ABS (układ, zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania). Duża część samochodów dysponuje bardziej zaawansowanymi systemami bezpieczeństwa, takimi jak ASR (układ zapobiegający poślizgowi kół napędzanych, ESP (układ zapobiegający poślizgowi nadsterownemu i podsterownemu) czy też inne (np. stosowane w SUV układy zwiększające bezpieczeństwo podczas podjeżdżania pod górę i podczas zjazdu ze stromego wzniesienia). Sprawne opony, zapewniające odpowiednią przyczepność i szybkie usuwanie wody, śniegu i pośniegowego błota sprzed czoła opony, są niezbędne do właściwego działania wymienionych wyżej systemów. Brak odpowiedniej przyczepności będzie odczuwalny także podczas spokojnej jazdy, a nawet parkowania. Auto musi mieć odpowiednie opony, a także odpowiednie ciśnienie w oponach. To po prostu część standardowych przygotowań samochodu do zimy.

Niektórzy kierowcy powiedzą, że np. system ASR albo ESP utrudnia wyjazd z oblodzonego miejsca albo zaśnieżonego miejsca. Właśnie po to w samochodzie jest wyłącznik tychże systemów, aby móc sobie poradzić w takiej sytuacji. Po wyjechaniu z oblodzonego, albo zaśnieżonego miejsca, system należy włączyć.

Czym opony zimowe różnią się od opon letnich?

Opony zimowe zachowują elastyczność w niskich temperaturach powietrza (poniżej 7 st. Celsjusza), dzięki czemu mogą zachować odpowiednią przyczepność do nawierzchni. Opony letnie w niskich temperaturach twardnieją.

Jak to wpływa na samochód i kierowcę? Jazda na oponach letnich w trakcie zimy przypomina chodzenie po zmarzniętym chodniku w butach, z podeszwą z tworzywa sztucznego. Taka podeszwa jest twarda i nie "klei" się do podłoża. Człowiek czuje się jak na lodowisku. Obuwie zimowe ma miękkie, elastyczne spody, które zapewniają przyczepność do podłoża. I podobnie jest z oponami.

Opony zimowe mają specjalny kształt bieżnika, który ma na celu zwiększenie przyczepności, a także szybkie odprowadzanie sprzed czoła opony wody, śniegu i pośniegowego błota, aby uchronić pojazd przed poślizgiem.

Opony zimowe produkuje się ze zmodyfikowanej mieszanki gumowej. Standardowo, opony powstają z mieszanki, która składa się z kauczuku syntetycznego i kauczuku naturalnego, olejów, wypełniaczy (sadzy, krzemionki), żywic, siarki a także specjalnych dodatków, mających na celu bezpośredni wpływ na zachowanie mieszanki gumowej, na trwałość i odporność na zużycie. Krzemionka ma szczególny wpływ na zachowanie opony zimowej w niskich temperaturach. Jest odporna na zimno i pozwala zachować odpowiednią elastyczność.

Jaki bieżnik?

Kształt bieżnika to już indywidualna sprawa każdego producenta. Poza zapewnieniem jak najlepszej przyczepności (i krótkiej drogi hamowania) oraz zdolności do usuwania śniegu, wody i błota, bieżnik odpowiada też za sprawne przenoszenie siły napędowej, hałas podczas jazdy i szybkość reakcji kół na ruchy kierownicą.

W oponach zimowych stosuje się trzy rodzaje bieżników:

• Symetryczny - zapewnia niskie opory toczenia, ale jednocześnie nie ma dobrych parametrów trakcyjnych. Zaleca się go do stosowania w niewielkich autach i w samochodach z silnikami mniejszej mocy.

• Kierunkowy - jest przeznaczony dla aut większych, z silnikami o większej mocy i do jazdy na dalszych trasach. Opony z bieżnikiem kierunkowym bywają głośne.

• Asymetryczny - taki bieżnik zapewnia dobre warunki trakcyjne i wysoki komfort.

Czy opony zimowe mają sens?

Naszym zdaniem tak. To, że współczesne zimy są łagodne, nie oznacza, że są mniej groźne. Trzeba liczyć się z opadami śniegu, deszczu i deszczu ze śniegiem. Temperatura, oscylująca wokół zera sprawia, że niewiadomo kiedy na mokrej nawierzchni pojawi się lód. Śnieg szybko się topi, przez co powstaje mnóstwo pośniegowego błota.

Kiedy wymieniać opony letnie na zimowe?

Zaleca się, aby opony wymieniać wtedy, gdy średnia dobowa temperatura spada poniżej 7 st. Celsjusza. Najczęściej jest to końcówka listopada.

Przed montażem opony zimowe należy obejrzeć i sprawdzić, czy nie ma na nich uszkodzeń i czy nie zdeformowały się przez sezon przechowywania. Warsztat wulkanizacyjny powinien sprawdzić, czy felgi są proste, następnie wymienić wentyle i wyważyć koła. W przypadku aut z bezpośrednim systemem TPMS niezbędne jest zaprogramowanie czujników. Zaleca się, aby po zmianie opon ustawić geometrię zawieszenia.

Jak zaoszczędzić na zakupie opon zimowych?

Kupno nowego kompletu opon zimowych to spory wydatek. Nic zatem dziwnego, że wielu kierowców broni się przed tym, jak może. Jak można zaoszczędzić przy zakupie opon zimowych? Można wybrać opony budżetowe (ekonomiczne). Mogą być one o połowę tańsze od opon klasy średniej i dwa razy tańsze od opon klasy premium. Opony budżetowe to całkiem dobre rozwiązanie dla kierowców, którzy jeżdżą spokojnie. Można zdecydować się na zakup opon całoroczonych (wielosezonowych). W ostateczności - można kupić tylko dwie nowe opony. Bez względu na to, czy auto ma napęd na przednią, czy na tylną oś, dwie nowe opony należy zawsze montować na tylnej osi.

W Polsce można kupić opony zimowe produkowane w wielu krajach świata. Najbardziej zaskakujące jest to, że na polski rynek trafiają opony zimowe, wyprodukowane w krajach, w których nigdy nie ma zimy, np. w Indonezji czy Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Michał Lisiak