Jak działa komputer diagnostyczny?

Skaner, interfejs czy komputer diagnostyczny? Jaka jest różnica między tymi urządzeniami?

Interfejs diagnostyczny to najprostsze i najmniejsze urządzenie diagnostyczne, mające wielkość pudełka zapałek. Najprostsze interfejsy przeznaczone są dla amatorów (np. ELM327), najbardziej zaawansowane dla mechaników.

To sprzęt, który podłącza się do gniazdka OBD2, stanowi pomost między oprogramowaniem samochodu a oprogramowaniem diagnostycznym, które musi być zainstalowane na jakimś urządzeniu. Może to być smartfon, tablet, komputer albo laptop. Najczęściej wykorzystuje się interfejsy bezprzewodowe, bo te są najwygodniejsze. Najprostsze interfejsy jak ELM327 są niewielkie. Najbardziej zaawansowane technicznie mają już większe rozmiary.

Skaner diagnostyczny to sprzęt, który ma niewielki ekran i wbudowane oprogramowanie o ograniczonych możliwościach. Zazwyczaj jest to sprzęt dla amatorów, przeznaczony do odczytywania i kasowania kodów błędów.

Komputer diagnostyczny to urządzenie, które składa się z interfejsu oraz tabletu lub laptopa, który ma wgrane zaawansowane oprogramowanie diagnostyczne. Urządzenia komputerowe są wzmocnione (chroniony ekran, wzmocniona obudowa, szczelność), aby można było je bezpiecznie używać w warsztacie. Sprzęt musi też mieć dobre parametry, bo oprogramowanie ma spore wymagania. Niezbędne jest też połączenie z internetem.

Czym różni się sprzęt diagnostyczny dla ASO od sprzętu dla warsztatu niezależnego?

Każdy producent samochodów ma obowiązek (na mocy ustaw GVO) zapewnić warsztatom niezależnym dostęp do informacji technicznej. Dlatego warsztaty niezależne także mogą kupować taki sam sprzęt diagnostyczny, z takim samym oprogramowaniem, jakim dysponuje ASO. Oprogramowanie to jest jednak ograniczone tylko do konkretnej marki samochodów albo do grupy marek, produkowanych przez jednego producenta samochodów (czyli np. oprogramowanie VAG obejmuje wszystkie marki aut, produkowanych przez Volkswagena, jak VW, Seat, Cupra, Skoda, Porsche itd.).

Dlatego też warsztaty niezależne częściej decydują się na zakup oprogramowania od niezależnego dostawcy, ale renomowanego. Takie oprogramowanie też nie należy do tanich, ale daje możliwość diagnostyki wielu marek samochodów. Niektóre uzyskują pokrycie dla ponad 99 procent samochodów, poruszających się po europejskich drogach.

Dlaczego naprawy samochodów są drogie?

Mechanik w warsztacie ponosi wiele kosztów, które musi wliczyć w koszt naprawy auta. Jednym z nich jest konieczność wnoszenia opłat za urządzenia i oprogramowanie diagnostyczne. Cena profesjonalnego interfejsu diagnostycznego zaczyna się od kilkuset złotych, a często dochodzi do kilku tysięcy złotych. Profesjonalny komputer diagnostyczny więcej niż 10.000 złotych. Oprogramowanie diagnostyczne kosztuje zazwyczaj powyżej 10.000 złotych. Do tego dochodzi jeszcze roczna licencja na oprogramowanie, która może wynieść kilka tysięcy złotych.

Ile warsztat płaci za korzystanie z oprogramowania diagnostycznego?

• Mercedes Benz - Xentry/ISTA – ok. 15.000 zł za rok

• BMW – ISTA – ok. 11.000 zł za rok

• FORD – IDS – ok. 6.000 zł za rok

• Toyota – TIS / TECHSTREAM – od 6.000 do 23.000 zł za rok

• TEXA – uniwersalne, obsługa wszystkich marek – ok. 6.000 zł za rok

Oczywiście mechanik w małym warsztacie samochodowym, który naprawia tylko podstawowe rzeczy, może używać najtańszego zestawu diagnostyki, za kilkadziesiąt złotych (ELM 327 – ok. 20 złotych, oprogramowanie ok. 50 złotych). Ale dzięki niemu może jedynie odczytać kody błędów. A to zdecydowanie zbyt mało na profesjonalny warsztat.

Do czego współczesny warsztat musi wykorzystać diagnostykę samochodową?

Wydaje się, że tylko nowoczesne systemy znajdujące się na wyposażeniu samochodu mogą wymagać zastosowania diagnostyki do odczytania kodów błędów i zamrożonych ramek (tzw. freeze frames, czyli wcześniejszych danych o awariach, zapisanych w pamięci sterowników).

To nieprawda.

We współczesnym samochodzie diagnostyka może być niezbędna do:

• Naprawy układu hamulcowego, w tym wymiany płynu hamulcowego i klocków hamulcowych w autach z elektrycznym hamulcem postojowym;

• Diagnostyki i naprawy układu elektrycznego w autach premium z dodatkowym akumulatorem wspomagającym i systemem zarządzania energią;

• Diagnostyki i naprawy zaawansowanych układów zawieszenia, np. hydropneumatycznego lub z amortyzatorami i regulowanym skoku;

• Uzupełnienia poziomu płynu katalitycznego;

• Zamontowania nowych wtryskiwaczy do silnika;

• Zamontowania i skalibrowania nowych, kompletnych reflektorów wykonanych w technologii LED;

• Kalibracji systemów ADAS po wykonaniu określonych czynności serwisowych (naprawie zawieszenia, wymianie opon), a także po wymianie określonych elementów (np. kamery lub głowicy) ADAS;

• Diagnostyki silnika spalinowego i wszystkich czujników odpowiedzialnych za dobór mieszanki paliwowo-powietrznej;

• Diagnostyki napędów hybrydowych;

• Diagnostyki napędów elektrycznych i stanu baterii trakcyjnej w pojazdach zelektryfikowanych;

• Napraw układu SRS;

• Napraw systemów multimediów;

• I wielu, wielu innych.

Jakie możliwości ma nowoczesne oprogramowanie diagnostyczne do samochodów?

Już sama możliwość wykrycia kodu usterki albo znalezienia nieprawidłowości w pracy poszczególnych podzespołów ma nieocenioną wartość dla mechanika. Ale nowoczesne oprogramowanie diagnostyczne może naprawę wiele. Dzięki temu zmienia ono standardowe urządzenia do diagnostyki samochodowej w aktywnego pomocnika mechanika.

My kierowcy również możemy się z tego cieszyć. Bo dzięki temu diagnostyka i naprawy mogą być przeprowadzane szybko, sprawnie i zgodnie z zaleceniami producenta samochodu.

Co może współczesne oprogramowanie diagnostyczne?

• Poza odczytaniem samego błędu, może także zinterpretować awarię i zaproponować mechanikowi rozwiązanie.

• Gdy mechanik wybierze określoną ścieżkę diagnostyki lub naprawy, urządzenie poprowadzi krok po kroku, wymieniając po kolei czynności, które należy wykonać, aby dany podzespół sprawdzić (wizualnie, przy pomocy testera, omomierza i innych urządzeń) i dane fabryczne, do których należy porównać wyniki pomiaru.

• Oprogramowanie podaje mechanikowi wszystkie potrzebne schematy i dane, np. dotyczące momentu dokręcenia śrub i nakrętek.

• Software może znaleźć certyfikowane rozwiązanie problemu, który został już rozwiązany przez innych mechaników przy danym modelu auta. Dzięki temu osoba naprawiająca pojazd nie ma przed sobą tzw. zagadek.

• Software może podać oryginalne numery części zamiennych a także zamienników, dzięki czemu mechanik nigdy się nie pomyli przy doborze części lub płynów, które zawsze będą zgodne z zaleceniami producenta pojazdu.

Nowoczesne oprogramowanie diagnostyczne zdecydowanie upraszcza i przyspiesza proces diagnostyki, naprawy i zamawiania części. Ponadto mechanik z niezależnego warsztatu może diagnozować i naprawiać samochody dokładnie tak samo, jak jego koledzy z ASO. A to wielki plus dla kierowców.

Michał Lisiak