Naprawa tworzyw sztucznych w samochodzie

Czy warto naprawiać tworzywa w samochodzie?

Zanim zdecydujesz się na naprawę tworzyw w swoim samochodzie, musisz wszystko dokładnie przeliczyć. Bo naprawa tworzywa może nie być opłacalna. Spójrzmy na kilka przykładów cenowych. To średnie ceny napraw tworzyw samochodowych w naszym kraju w 2026 roku.

Kompleksowa naprawa zderzaka, z lakierowaniem kosztuje średnio od 800 do 1500 złotych. Naprawa lekkiego uszkodzenia - od 150 do 600 złotych. Tymczasem nowy zderzak (zamiennik) do popularnych modeli można kupić w cenie od 200 do 600 złotych. Warto pamiętać, że firmy dodatkowo liczą sobie za konieczność demontażu części (od 150 do 400 złotych), a cena za naprawę w cenniku może tego nie obejmować.

Naprawy uchwytów i innych elementów z tworzywa (np. kokpitu, boczków) kosztuje od 150 do 400 złotych, a rekonstrukcja (np. po całkowitym zniszczeniu elementu) kosztuje od 600 do 1000 złotych. W tym przypadku warto sprawdzić ceny części nowych i używanych, z demontażu. Łatwiej i taniej będzie przywrócić blask używanemu kokpitowi, niż tworzyć nową część zupełnie od nowa.

Dlaczego tworzywa sztuczne w samochodach ulegają uszkodzeniom?

W strukturze molekularnej tworzywa pojawiają się zmiany, na skutek czego łańcuchy polimerowe tracą swoje pierwotne właściwości, a tworzywa sztuczne tracą wytrzymałość. Kruszą się, pękają, szarzeją, blakną, tracą kolor.

Co jest tego powodem? Przede wszystkim promieniowanie ultrafioletowe, uszkodzenia mechaniczne, otarcia, wahania temperatury, brak serwisowania (brak stosowania środków, konserwujących tworzywa), przez co dochodzi do ich wysychania i utraty koloru.

Zderzaki samochodowe (wykonane z tworzywa PP) najczęściej ulegają uszkodzeniom mechanicznym (najechanie na krawężnik, kolizje, uderzenia kamieni). Dodatkowo niszczą się od cykli termicznych (wahań temperatury) i promieniowania ultrafioletowego.

Części deski rozdzielczej (produkowane z takich tworzyw jak ABS, PC, ABS, PVC) pękają i tracą kolor (matowieją, szarzeją) na skutek działania promieniowania ultrafioletowego i silnych wahań temperatur (latem w nagrzanym wnętrzu auta temperatura może osiągnąć 60 st. C).

Ile tworzyw jest we współczesnym samochodzie?

Producenci stosują coraz więcej tworzyw przy produkcji samochodu, bez względu na jego napęd.

Można przyjąć, że we współczesnym aucie (dane uśrednione) jest od 150 do 250 kg różnych tworzyw sztucznych. Stanowią około 12 – 15 % wagi auta.

W samochodzie może być nawet 2000 części z tworzywa. To między innymi klosze reflektorów i obudowy lamp (bez względu na zastosowany rodzaj źródeł światła), elementy poszycia zewnętrznego (zderzaki, błotniki, listwy ochronne, listwy ozdobne, obudowy lusterek bocznych), osłony podwozia, atrapy chłodnicy, osłona podszybia, sportowe spojlery, nakładki na błotniki.

We wnętrzu samochodu znajdziemy takie elementy, jak deska rozdzielcza, tunel środkowy, boczki drzwi, uchwyty, podłoga bagażnika, elementy tapicerki, osłony oświetlenia wewnętrznego, elementy foteli i wiele innych. Pianki, jakimi wypełnione są siedzenia i zagłówki, to również tworzywa sztuczne.

Warto również wymienić osłony silników spalinowych, a także zbiorniki na płyny eksploatacyjne. Co ważne, w wielu autach stosuje się zbiorniki paliwa z tworzywa.

Jakie tworzywa stosuje się najczęściej przy produkcji aut?

Najczęściej stosowane tworzywa to:

Polipropylen (PP) — używany do produkcji zderzaków, desek, paneli drzwi i wykładzin.

Poliuretan (PU / PUR) — używany do produkcji pianek wypełniających siedzenia i izolacji.

Poliwęglan (PC) — wykorzystywany do produkcji zderzaków i kloszy lamp.

ABS – do produkcji desek rozdzielczych i atrap chłodnicy.

Poliamid (PA / nylon) — do produkcji osłon silnika, obudów i węży.

Polietylen (PE, zwłaszcza HDPE) – do produkcji zbiorników paliwa i zbiorników płynów eksploatacyjnych (także w autach elektrycznych).

PVC (Polichlorek winylu) – używany do produkcji części deski rozdzielczej i wykładzin.

Gdzie można naprawić tworzywa sztuczne w samochodzie?

Najczęściej naprawą tworzyw sztucznych w autach zajmują się firmy z branży detailingu. Czasami takie usługi oferują także warsztaty samochodowe.

Czy można samodzielnie naprawić tworzywa w aucie?

Teoretycznie tak. Wszystkie narzędzia, np. spawarki do tworzyw, są dostępne i nie są drogie. Problem polega na tym, że niedoświadczony użytkownik może zrobić więcej szkód, niż pożytku.

Jeśli zatem decydujesz się na samodzielną naprawę tworzywa, po prostu zdobądź trochę doświadczenia. Kup najtańszą część z tworzywa na szrocie i praktykuj na niej tak długo, aż osiągniesz odpowiedni poziom umiejętności.

Jak profesjonaliści naprawiają tworzywa w samochodzie?

Podstawowa rzecz to rozpoznanie tworzywa. Jedne można spawać (topić) za pomocą spawarki, inne można kleić. Na elementach znajdują się oznaczenia poszczególnych tworzyw. Kiedy ich nie ma, specjalista jest w stanie rozpoznać rodzaj tworzywa po serii prób.

Jakie metody są stosowane do napraw plastików samochodowych?

- Zgrzewanie plastiku, stosowane przy większych ubytkach. W roli narzędzia występuje specjalna zgrzewarka elektryczna (spawarka do tworzywa) z różnymi końcówkami. Stosuje się różne rodzaje zgrzewarek – na gorące powietrze, albo z nagrzewanymi końcówkami, które służą do topienia tworzywa sztucznego. W przypadku pęknięć stosuje się dodatkowo małe elementy z metalu (zszywki), które wtapia się w tworzywo. Dostępne są również pręty z tworzywa, które można topić, aby wypełniać puste miejsca i aby łączyć części. Pęknięcia można wzmacniać włóknem szklanym.

Tworzywo topi się od spodu, co wymaga zdjęcia części (demontażu zderzaka albo demontażu elementu deski rozdzielczej). To może sprawić sporo problemów. Po złączeniu części i wypełnieniu ich tworzywem, od zewnętrznej strony nie będzie to wyglądało ładnie. Zatem tworzywo i okolice miejsca naprawy trzeba spolerować, odtłuścić, pokryć szpachlą i nakładać kolejne warstwy szpachli aż do uzyskania pełnego wypełnienia. Następnie szpachlę trzeba idealnie wyrównać.

W przypadku zderzaka, trzeba przejść do prac lakierniczych, które są pracochłonne i czasochłonne. Do zderzaków są też dostępne gotowe zestawy do naprawy, z włóknem szklanym i żywicą, które stanowią ciekawą i łatwiejszą do zastosowania alternatywę dla spawania tworzywa.

W przypadku naprawy tworzyw we wnętrzu auta należy nakładać specjalny lakier do tworzywa, za pomocą odpowiednio ukształtowanej gąbki, która ma na celu naśladowanie wzoru na tworzywie.

- Klejenie na gorąco w przypadku mniejszych rysek, wypełnianie otworów (np. po taksometrze albo nawigacji) za pomocą szpachli do tworzywa. Następnie polerowanie do uzyskania gładkiej powierzchni i malowanie, jak w poprzednim akapicie.

- Klejenie za pomocą różnych rodzajów klejów, dopasowanych do rodzaju tworzywa. W przypadku utraty koloru przez tworzywo wewnętrzne, detailerzy poddają je oczyszczaniu, odtłuszczaniu, następnie nakładają na nie farbę w odpowiednio dobranym kolorze. I tu znów trzeba stosować odpowiednie narzędzia, aby oddać strukturę zewnętrzną tworzywa. Po wyschnięciu całość zabezpiecza się lakierem bezbarwnym.

Klei się też pęknięte zbiorniki a nawet baki paliwa. Do klejenia baków używa się zgrzewarki lub klejenie chemiczne. W tym przypadku nie warto decydować się na naprawę, tylko lepiej (bezpieczniej) kupić nowy zbiornik paliwa.

Kleić można również zbiorniki na płyny eksploatacyjne. W tym przypadku znów warto najpierw sprawdzić ceny zbiornika w sklepie i używanego na szrocie. Często klejone są zbiorniki na płyn do spryskiwaczy rozsadzonych w trakcie zimy.

Michał Lisiak