Trudności z odpalaniem diesla zimą - sprawdź świece żarowe

W silnikach benzynowych zapłon mieszanki paliwowo powietrznej inicjowany jest przez przeskok iskry na świecy zapłonowej. W silnikach wysokoprężnych (diesla) zapłon następuje po wtryśnięciu oleju napędowego pod dużym ciśnieniem do gorącego powietrza dostarczonego przez układ dolotowy. Niestety, im niższa temperatura zewnętrzna, tym więcej problemów z uruchomieniem jednostki diesla, gdyż chłodniejszy jest blok silnika i ścianki komór spalania, a temperatura sprężonego powietrza dostarczanego do cylindrów spada.

Aby ułatwić odpalenie diesla, zaczęto stosować podzespoły wspomagania rozruchu. Najważniejszym ich elementem są świece żarowe. Na każdy cylinder przypada jedna świeca żarowa. Są one wkręcone w głowicę silnika, a element grzejny jest zanurzony w komorze spalania (cylindrze). Po przekręceniu kluczyka w stacyjce (albo naciśnięciu przycisku START), na kilka sekund uruchamiają się świece żarowe. Są one w stanie rozgrzać się do temperatury od 800 do nawet 1000 st. Celsjusza. Powietrze trafia do podgrzanych komór spalania, następuje wtrysk paliwa, rozrusznik zaczyna kręcić wałem korbowym i silnik uruchamia się bez problemu. W niektórych silnikach stosowano dodatkowe elementy ułatwiające rozruch jednostki napędowej, np. spirale grzejne w kolektorze dolotowym.

Utrudniony rozruch silnika – powody awarii

Od razu warto wyjaśnić, że zużyte świece żarowe to nie jedyny powód utrudnionego rozruchu silnika diesla. Może on być spowodowany przez: zatkany filtr powietrza (stary filtr powietrza), rozładowany akumulator, uszkodzony (zużyty) rozrusznik, uszkodzone wtryskiwacze Common Rail, zapchany filtr cząstek stałych DPF/FAP, brak płynu AdBlue w autach z systemem SCR (komputer może zablokować rozruch silnika ze względu na brak tego płynu w zbiorniczku), zapchany filtr paliwa, w którym doszło do zamarznięcia wody, a także uszkodzona pompa paliwa w baku, albo uszkodzona pompa wtryskowa wysokiego ciśnienia. Do tego dochodzą też możliwe uszkodzenia różnych czujników. Zatem potencjalnych winnych jest wielu.

Najważniejsze informacje o świecach żarowych

Świece żarowe mają długość ok. 10 – 12 cm i są dość cienkie. Im nowsze, tym są cieńsze.

Pośrodku świecy znajduje się gwint, który pozwala na zamontowanie świecy w głowicy silnika. W dolnej części jest element grzewczy, w górnej - przyłącze dla przewodu elektrycznego (biegun plus). Rolę bieguna minus pełni blok silnika i obudowa świecy żarowej. Wewnątrz świecy znajduje się element grzewczy.

Świece żarowe są sterowane przez sterownik elektroniczny. Jeśli sterownik aktywuje przepływ prądu do danej świecy, ta rozgrzewa się do bardzo wysokiej temperatury. Nowoczesne świece piezoelektryczne są w stanie rozgrzać się w ciągu kilku sekund nawet do temperatury 1000 st. C.

Świece żarowe pracują w kilku sytuacjach.

• Przy uruchomieniu zimnego silnika.

• Przy ponownym rozruchu silnika, jeśli temperatura płynu chłodniczego spadła poniżej 60 st. C.

• Przy pracy silnika na biegu jałowym, jeśli temperatura płynu chłodzącego jest niższa niż 60 st. C.

• Podczas jazdy, gdy temperatura płynu chłodzącego jest niższa niż 60 st. C (jazda zaraz po uruchomieniu auta, np. podczas silnego mrozu).

Typowe objawy awarii świec żarowych

Najważniejszy i najczęstszy objaw zużycia świec to problemy z uruchomieniem diesla. Poza tym uszkodzone świece żarowe powodują także falowanie obrotów na biegu jałowym, większe zużycie paliwa (silnik stale pracuje na bogatej mieszance) oraz silne zabarwienie spalin na biało lub czarno.

Producenci samochodów określają świece żarowe jako elementy eksploatacyjne. Jednak nie zalecają ich terminowej wymiany (jak to ma miejsce w przypadku świec zapłonowych, w benzyniakach). Dlatego kierowca powinien co 50 tys. km przebiegu albo przy objawach awarii kontrolować stan świec.

Zakup nowych świec żarowych w przypadku starszych aut i wielu popularnych modeli nie powinien być wielkim wydatkiem - ok. 30 zł /szt. Jednak w przypadku samochodów z piezoelektrycznymi świecami żarowymi, trzeba się liczyć z wydatkiem nawet… kilkuset złotych za jedną świecę.

Stan świec żarowych i ich sterownika można sprawdzić w warsztacie samochodowym. Mechanik powinien przeprowadzić diagnostykę komputerową (aby wyeliminować potencjalne uszkodzenia czujników i wtryskiwaczy).

Michał Lisiak