Zautomatyzowana skrzynia biegów ASG – co to jest?

Co to jest zautomatyzowana skrzynia biegów?

W skrócie, zautomatyzowana skrzynia biegów (inna nazwa: zrobotyzowana skrzynia biegów) to skrzynia manualna, która udaje skrzynię automatyczną.

A jak to wytłumaczyć w sposób techniczny? Zautomatyzowana skrzynia biegów ASG to skrzynia manualna, która jest wyposażona w układ, odpowiedzialny za zmianę biegów. Układ ten nazywany jest często robotem sterującym pracą sprzęgła i zmianą biegów. Stosuje się dwa rodzaje robotów sterujących: z siłownikami elektromechanicznymi i z układem hydraulicznym.

Zautomatyzowana skrzynia biegów ASG pracuje w dwóch trybach:

• Tryb całkowicie automatyczny – w tym trybie robot sterujący przejmuje całe sterowanie skrzynią i samodzielnie dobiera biegi oraz operuje sprzęgłem, skrzynia ASG działa jak skrzynia automatyczna;

• Tryb półautomatyczny – w tym trybie kierowca może samodzielnie zmieniać biegi, a skrzynia zautomatyzowana ASG steruje sprzęgłem, dzięki temu jazda autem jest o wiele wygodniejsza, niż w przypadku jazdy samochodem ze skrzynią manualną.

W jaki sposób kierowca steruje pracą zautomatyzowanej skrzyni biegów w trybie półautomatycznym?

Źródło: Wikimedia Commons

Są dwa rozwiązania:

• Manetka przy kierownicy;

• Dźwignia zmiany biegów w standardowym miejscu, przypominająca kształtem dźwignię do sterowania skrzynią automatyczną.

Kierowca, jadący autem ze skrzynią zautomatyzowaną może zmieniać bieg o jeden do przodu lub o jeden do tyłu. Może też wybrać od razu bieg wsteczny (standardowo za pomocą dwóch ruchów, aby nie powodować błędów) albo jednym ruchem przełączyć skrzynię w tryb jazdy automatycznej.

Naciśnięcie manetki lub dźwigni do przodu/tyłu albo w górę/dół powoduje zmianę biegu o jeden.

Aktualnie wybrany bieg wyświetlany jest na desce rozdzielczej, na wydzielonej części wyświetlacza.

Zalety skrzyni zautomatyzowanej

Skrzynia zautomatyzowana jest o wiele tańsza w produkcji od skrzyni automatycznej. Dlatego ten rodzaj skrzyni nie powodował skokowego wzrostu ceny nowego auta w salonie. Skrzynia zrobotyzowana ASG jest też lżejsza od automatu. Można ją montować w małych autach miejskich.

Źródło: Wikimedia Commons

Z racji tego, że główny podzespół to standardowa skrzynia manualna, serwisowanie i naprawy są o wiele tańsze, niż w przypadku skrzyń automatycznych. Wymiana oleju przekładniowego w skrzyni zautomatyzowanej może być 10-krotnie tańsza od wymiany dynamicznej w skrzyni automatycznej. Nie ma sprzęgła hydrokinetycznego, tylko standardowe sprzęgło. Jest o wiele tańsze.

Skrzynia zautomatyzowana pozwala kierowcy cieszyć się dwoma rodzajami skrzyni biegów w aucie – automatem i manualem, z możliwością samodzielnego dobierania biegów w trakcie jazdy. Jazda w mieście, przy niskich prędkościach, wymagająca częstej zmiany biegów, jest dzięki skrzyni zautomatyzowanej znacznie prostsza. Kierowca nie musi też operować sprzęgłem. W aucie wyposażonym w zautomatyzowaną skrzynię biegów kierowca ma do dyspozycji tylko pedał hamulca i gazu.

Wady zautomatyzowanej skrzyni biegów

Teoretycznie, zautomatyzowana skrzynia biegów powinna wyeliminować z rynku skrzynie manualne. No, może poza skrzyniami używanymi w samochodach sportowych. Niestety, stało się inaczej.

Po pierwsze, jazda autem ze zautomatyzowaną skrzynią biegów nie jest tak przyjemna jak jazda pojazdem z automatem. Dlaczego? Bo zautomatyzowana skrzynia biegów, ustawiona do automatycznej pracy szarpie podczas zmiany biegów.

Jeśli kierowca sam chce zmieniać biegi, to robot czasami robi to wolniej niż człowiek…

Źródło: Wikimedia Commons

Użytkownicy aut ze skrzyniami zautomatyzowanymi narzekali na problemy z ruszaniem pod górę.

W praktyce okazało się, że bardziej komfortowe dla kierowcy są skrzynie z robotem hydraulicznym.

Najgorszym problemem okazała się awaryjność skrzyń zautomatyzowanych. I niestety, bardzo drogie naprawy. W autach ze skrzyniami zrobotyzowanymi dochodziło do przedwczesnego zużycia tarcz sprzęgła.

Co się najczęściej psuło w skrzyniach zautomatyzowanych? Nietrudno zgadnąć, że mechanizm sterujący, czyli robot. Najczęściej psują się sterowniki skrzyń, pompy hydrauliczne i aktywatory oraz siłowniki (w skrzyniach z robotem hydraulicznym) i elementy elektromechaniczne. Same skrzynie, jeśli tylko są odpowiednio serwisowane (wymiana oleju) nie ulegają awariom.

Michał Lisiak