

Komplet bezpieczników kosztuje zaledwie kilka złotych. To jedna z podstawowych rzeczy, jaką zawsze trzeba mieć w samochodzie. Kierowca powinien wiedzieć, gdzie w jego aucie znajdują się bezpieczniki, jak znaleźć ten zepsuty i jak go wymienić.
Przepalenie się bezpiecznika to sygnał ostrzegawczy . Gdzieś w instalacji elektrycznej jest problem, który powoduje zwarcie albo inne anomalie. Jednak czasami powód przepalenia bezpiecznika może być prozaiczny. We współczesnych autach kierowca i pasażerowie często korzystają z różnych urządzeń elektronicznych, podłączanych do gniazdka zapalniczki albo do portów USB. Zbyt duże przeciążenie, albo zwarcie w którymkolwiek z odbiorników energii spowoduje przepalenie bezpiecznika.
Czasami zastosowanie taniego kompresora elektrycznego do pompowania kół może spowodować zwarcie. Montaż niefabrycznej lampki, albo nieostrożna wymiana lampki bagażnika czy oświetlenia wnętrza – też mogą spowodować przepalenie bezpiecznika. Zwarcie w lodówce samochodowej – także. Powodem przepalenia bezpiecznika może być zawilgocenie jakiegoś elementu, albo zwarcie wewnętrzne. Dlatego każdy kierowca powinien potrafić wymienić bezpiecznik.
Źródło: Wikimedia CommonsTo zależy od sytuacji. Jeśli bezpiecznik przepalił się dlatego, że kierowca lub pasażerowie podłączali różne urządzenia do gniazd zapalniczki albo USB i wiedzą, że w którymś z nich nastąpiła awaria, to powinno zakończyć problem.
Jeśli kierowca wymieniał źródła światła i doprowadził do zwarcia – wymiana bezpiecznika powinna zakończyć problem.
Jeśli jednak bezpiecznik przepala się po raz kolejny – trzeba odwiedzić warsztat. Gdzieś w instalacji jest problem, który wymaga usunięcia.
Źródło: Wikimedia CommonsPrzepalony bezpiecznik może uniemożliwić dalszą jazdę. Wystarczy, że przepali się bezpiecznik od oświetlenia zewnętrznego; jak można jechać bez włączonych świateł?
Podobna sytuacja ma miejsce, jeśli zimą przepali się bezpiecznik od wycieraczek, albo ogrzewania i nawiewów.
Standardowo, w samochodzie znajdują się dwie skrzynki z bezpiecznikami. Mówi się skrzynki, albowiem są to elementy z tworzywa, ze szczelnym zamknięciem, na zapadki.
Pierwsza skrzynka z bezpiecznikami znajduje się pod maską samochodu, w pobliżu akumulatora. W niej montuje się bezpieczniki, które chronią najbardziej obciążone układy elektryczne. Poza bezpiecznikami, w tej skrzynce montuje się też inne ważne elementy samochodowego układu elektrycznego – przekaźniki (one też ulegają awariom, opiszemy je w jednym z kolejnych artykułów).
Druga skrzynka z bezpiecznikami znajduje się pod deską rozdzielczą, zazwyczaj po stronie kierowcy. W autach ze słabszym wyposażeniem i starszych, wszystkie bezpieczniki mogą znajdować się w skrzyneczce pod maską.
Producenci samochodów mają czasami problemy z odpowiednim rozplanowaniem wnętrza. Czasami robią też różne niespodzianki. Dlatego zawsze warto sprawdzić w instrukcji samochodu, gdzie znajdują się skrzyneczki z bezpiecznikami.
Źródło: Wikimedia CommonsBezpieczniki samochodowe mają przezroczystą obudowę, w której zamknięty jest element z metalu. Jeśli jest przerwany – bezpiecznik uległ przepaleniu i należy go wymienić na taki sam.
Jak znaleźć bezpiecznik, który odpowiada za działanie konkretnego układu?
Jak wspomnieliśmy wcześniej, bezpieczniki znajdują się w zamkniętych skrzyneczkach z tworzywa sztucznego. Na wewnętrznej stronie skrzyneczek znajdują się oznaczenia w formie symboli. Wyjaśniają one, za co odpowiada poszczególny bezpiecznik w aucie.
Nie jest to czynność skomplikowana. Potrzebne do niej są:
• Komplet bezpieczników, dopasowany wielkością do konkretnego modelu auta (jak dopasować, o tym dalej). Komplet bezpieczników kosztuje kilka złotych;
• Specjalne szczypce z tworzywa sztucznego do wymiany bezpieczników – w sklepach motoryzacyjnych można je kupić za złotówkę.
• Źródło światła, w przypadku konieczności wymiany bezpieczników w nocy.
Najpierw należy zlokalizować, gdzie znajduje się bezpiecznik, odpowiedzialny za układ, który nie działa, np. za niedziałające oświetlenie albo niedziałający centralny zamek. W tym celu należy znaleźć odpowiedni symbol na wewnętrznej stronie skrzyneczki z bezpiecznikami. A następnie należy zlokalizować miejsce montażu bezpiecznika.
• Wybrany bezpiecznik należy schwycić za pomocą szczypców z tworzywa i wyciągnąć go do góry. Zawsze trzeba pamiętać o delikatności – nie wolno bezpiecznikiem kołysać na boki, tylko ciągnąć do góry.
• Po wyciągnięciu bezpiecznika, w jego miejscu należy umieścić bezpiecznik o tej samej wartości natężenia i wcisnąć go. To wszystko.
Źródło: Wikimedia CommonsOd wielu lat w samochodach stosuje się tak zwane bezpieczniki łopatkowe. Składają się one z elementu metalowego o kształcie przybliżonym do litery M. Są zalane przezroczystym tworzywem.
W standardowych samochodach osobowych stosuje się bezpieczniki 12V, o wymiarach mini lub standardowych. Jeśli nie mamy pewności, jakie są w naszym aucie, wystarczy kupić blister z jednymi i drugimi.
Bezpieczniki mają odpowiednie kolory i napisy na obudowie, określające ich wartości. Kolory są standardowe, stosowane przez wszystkich producentów na świecie i odpowiadają określonym wartościom natężenia:
• Kolor szary – 2 A;
• Kolor fioletowy – 3 A;
• Kolor beżowy lub jasnobrązowy – 5 A;
• Kolor ciemny brąz – 7,5 A;
• Kolor czerwony – 10 lub 50 A;
• Kolor niebieski – 15 lub 60 A;
• Kolor żółty – 20 A;
• Kolor biały – 25 A;
• Kolor zielony – 30 A;
• Kolor pomarańczowy – 40 A.
Kierowcy z czasów PRL w sytuacji przepalenia bezpiecznika, stosowali w jego miejsce monetę. Instalacje elektryczne ówczesnych aut były niewielkie w porównaniu do współczesnych aut. Ówczesny kierowca martwił o to, żeby silnik zapalił, żeby działało oświetlenie zewnętrzne i wycieraczki, z kupnem akcesoriów do aut, nawet z bezpiecznikami, były problemy. Jednak stosowanie monet zamiast bezpieczników mogło doprowadzić do pożaru auta. Lepiej więc dziś takich metod nie stosować.
Michał Lisiak