Piski klocków i tarcz hamulcowych – co jest ich powodem?
Metaliczne piski podczas hamowania, zgrzyty, dochodzące z okolic kół po silnym naciśnięciu hamulca, ciche popiskiwanie przy pokonywaniu zakrętów, to oznaki zużycia lub problemów z klockami hamulcowymi i tarczami hamulcowymi. Co należy wówczas zrobić?
Przede wszystkim – nie panikować. Należy (jeśli pozwala na to sytuacja na drodze) nacisnąć hamulec. Spokojnie, a potem coraz mocniej, kilka razy.
Przyczyną piszczenia hamulców może być kamień, albo inne zanieczyszczenie, które dostało się pomiędzy tarcze hamulcowe a klocki. Kilkakrotne hamowanie powinno usunąć ten problem.
Przyczyną piszczenia hamulców może być też rdza. Wystarczy, że auto stoi bez ruchu dwa albo trzy tygodnie, a na tarczach hamulcowych pojawia się „ruda”. Kilkakrotne hamowanie ją zetrze.
Inną przyczyną może być długie i gwałtowne hamowanie, które przegrzało hamulce. Na tarczy hamulcowej osadziły się rozgrzane elementy okładziny roboczej klocka hamulcowego. Kilkakrotne hamowanie powinno oczyścić tarcze hamulcowe.
Jeśli piszczenie pojawia się podczas jazdy, a nie w czasie hamowania i jest szczególnie głośne podczas pokonywania zakrętów – należy zacząć od sprawdzenia grubości klocków hamulcowych. W standardowych klockach hamulcowych stosuje się akustyczne czujniki zużycia. To odpowiednio wyprofilowane blaszki. Jeśli klocek zaczyna się ścierać do niebezpiecznego poziomu, blaszka (czujnik akustyczny) zaczyna trzeć o tarczę hamulcową. Jeśli kierowca nie jest w stanie samodzielnie sprawdzić grubości klocków, wystarczy odwiedzić warsztat samochodowy, albo SKP (Stację Kontroli Pojazdów), w której dokonuje się przeglądów.
Wymiana klocków hamulcowych na nowe zazwyczaj kończy problem. Czasami trzeba też od razu wymienić tarcze hamulcowe.
Żywotność klocków i tarcz hamulcowych zależy od wielu czynników
• Jeśli auto jest często eksploatowane w mieście, zużywają się znacznie szybciej niż wtedy, gdy pojazd jeździ głównie po trasach. Wytłumaczenie jest proste: w trakcie jazdy po mieście trzeba często hamować.
• Jeśli kierowca jeździ agresywnie i „ostro” hamuje, podzespoły układu hamulcowego zużywają się znacznie szybciej, niż przy normalnej, spokojnej jeździe.
• Trwałość elementów układu hamulcowego zależna jest od jakości. Dobre klocki hamulcowe (co nie oznacza, że najdroższe, po prostu zamienniki dobrej jakości) potrafią wytrzymać do 50 tys. km przebiegu. Tymczasem klocki niskiej jakości mogą wymagać wymiany po przejechaniu 20 tys. km.
• Zaleca się, aby stosować klocki i tarcze hamulcowe jednego producenta. Wtedy okładziny klocków i materiał, z której wykonano tarcze, dobrze ze sobą współpracują. Czasami zdarza się, że okładziny klocków nie chcą dobrze współpracować z tarczami. Zużywają się bardzo szybko, albo są za twarde i rysują tarcze.
Piszczeć mogą też zużyte hamulce bębnowe, które dalej można znaleźć, przede wszystkim w mniejszych autach. Co ciekawe, także w elektrycznych.
Najczęstsze przyczyny pisku hamulców podczas hamowania
Co się dzieje, kiedy kierowca naciska pedał hamulca?
• Pompa hamulcowa tłoczy płyn do zacisków hamulcowych, poprzez sztywne i elastyczne przewody. Dodatkowe urządzenie zwiększa ciśnienie płynu hamulcowego. Dzięki temu kierowca może delikatnie naciskać pedał hamulca, równocześnie uzyskując dużą siłę hamowania.
• Nacisk ze strony płynu hamulcowego powoduje ruch tłoczków hamulcowych, w zaciskach hamulcowych, zamontowanych do zwrotnic kół.
• Ruch tłoczków powoduje dociśnięcie klocków hamulcowych do tarcz. Klocki są dociskane powierzchniami roboczymi z obu stron tarczy.
• Tarcie pomiędzy powierzchniami roboczymi klocków a powierzchniami roboczymi tarcz hamulcowych powoduje hamowanie.
Dlaczego hamulce piszczą w trakcie hamowania? Podsumowanie:
• Klocki hamulcowe są zużyte. To najczęstsza przyczyna.
• Tarcze hamulcowe są skorodowane.
• Bębny hamulcowe (w układach hamulców bębnowych) są skorodowane.
• Zamontowano w aucie klocki hamulcowe niskiej jakości. Ich okładziny są najczęściej twarde. W trakcie hamowania rysują one tarcze hamulcowe i powodują pisk.
• Okładziny robocze klocków hamulcowych są bardzo mocno przegrzane, najczęściej po długim hamowaniu (albo agresywnym hamowaniu).
• W hamulcach bębnowych doszło do zużycia okładzin szczęk hamulcowych. Trzeba je wymienić na nowe.
Z naprawami układu hamulcowego nie warto czekać. To układ odpowiedzialny za bezpieczeństwo. Trzeba pamiętać też o tym, że bez sprawnego układu hamulcowego nie będą działać we właściwy sposób aktywne systemy bezpieczeństwa, takie jak ABS, ASR i ESP.
Michał Lisiak